Zachęcamy do tworzenia kolejnych powiatowych i gminnych rad bezpieczeństwa ruchu drogowego w Małopolsce!

Jak zawsze zapraszamy przedstawicieli gmin i powiatów do wzmożonych działań na rzecz brd  i tworzenia lokalnych rad bezpieczeństwa ruchu drogowego.

Dlaczego warto stosować strategię „bottom-up”?

Strategie bezpieczeństwa ruchu drogowego najczęściej tworzone są na poziomie krajowym lub regionalnym, gdzie wyznacza się cele, przydziela zasoby i określa ramy prawne. Wypadki drogowe nie zdarzają się jednak na poziomie strategii — zdarzają się na konkretnym zakręcie, na określonym przejściu, przed daną szkołą, na trasie, którą społeczność codziennie pokonuje pieszo i na rowerze. Podejście oddolne ma znaczenie, ponieważ zamyka lukę między miejscem, w którym podejmowane są decyzje, a miejscem, w którym realnie traci się lub ratuje życie. Przekłada ogólne zobowiązania na konkretne działania lokalne i sprawia, że krajowe ambicje, takie jak Wizja Zero, nie są abstrakcyjnymi celami, lecz priorytetami realizowanymi w każdym powiecie czy gminie.

Bezpośrednia praca z lokalnymi społecznościami jest niezbędna z kilku powodów. Po pierwsze, wiedza lokalna jest niezastąpiona. Mieszkańcy wiedzą, które skrzyżowanie jest niebezpieczne po zmroku, gdzie brakuje bezpiecznej drogi, które ograniczenie prędkości jest nagminnie ignorowane i dlaczego. To codzienne, oddolne rozeznanie rzadko trafia do regionalnych baz danych, a jest dokładnie tą informacją, która jest potrzebna, aby skutecznie ukierunkować działania. Po drugie, zaangażowanie buduje poczucie odpowiedzialności. Gdy ludzie pomagają identyfikować problemy i kształtować rozwiązania, znacznie chętniej je wspierają i podtrzymują — przebudowane przejście czy nowe ograniczenie prędkości jest  bardziej respektowane wtedy, gdy społeczność postrzega je jako własne, a nie narzucone z góry. Po trzecie, działanie lokalne pozwala testować, dostosowywać i oceniać inicjatywy w rzeczywistych warunkach, tak aby to, co się sprawdza, można było upowszechniać, a to, co się nie sprawdza, ulepszać. Krótko mówiąc: myśl globalnie, działaj lokalnie. Strategia jest tylko tak silna, jak jej wdrożenie w terenie.

Dlaczego powiatowe i gminne rady bezpieczeństwa ruchu drogowego są tak ważne?

Właśnie dlatego tak cenne jest, aby władze gmin tworzyły własne, niewielkie rady bezpieczeństwa ruchu drogowego. Rada regionalna może wyznaczać kierunek, lecz nie jest w stanie być obecna na każdym  placu czy przed bramą każdej szkoły. Rada na poziomie powiatu czy gminy może. Łącząc osoby najbliższe problemowi — lokalnych urzędników, policję, służby ratunkowe i straż, szkoły, zarządców dróg, organizacje pozarządowe i zaangażowanych mieszkańców — niewielka rada tworzy stały lokalny organ, którego jedynym celem jest poprawa bezpieczeństwa własnej społeczności.

Rady te niosą ze sobą kilka wyraźnych korzyści. Zakorzeniają bezpieczeństwo ruchu drogowego jako stałą, całoroczną odpowiedzialność, a nie jednorazową kampanię. Umożliwiają rzeczywiste zastosowanie podejścia Bezpiecznego Systemu, obejmując obszary: Bezpieczny Człowiek, Bezpieczne Pojazdy, Bezpieczne Drogi, Bezpieczne Prędkości oraz Pomoc powypadkowa, w konkretnym kontekście, w którym mieszkańcy żyją i się przemieszczają. Skracają dystans między rozpoznaniem zagrożenia a reakcją na nie, ponieważ decydenci i dotknięta problemem społeczność to ci sami ludzie. Rozkładają też odpowiedzialność na wielu lokalnych partnerów, odzwierciedlając zasadę, że bezpieczeństwo ruchu drogowego jest wspólnym obowiązkiem, a nie zadaniem jednego organu.

Przede wszystkim rady te dostrzegają prostą prawdę: to lokalni mieszkańcy najlepiej znają własne problemy. Umożliwienie im organizowania działań, zgłaszania propozycji i podejmowania inicjatyw nie jest przeniesieniem odpowiedzialności poza region — jest najskuteczniejszym sposobem realizacji regionalnych celów w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego. Im głębiej praca sięga w lokalną społeczność, tym silniejsze i trwalsze są efekty w całym regionie.

Zawsze jednak takie działania powinny być powiązane z lokalnymi  i krajowymi strategiami i co więcej – wspierane przede wszystkim  przez Wojewódzkie Rady Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego.

Małpolska Wojewódzka Rada BRD od 2018 roku stale promuje to rozwiazanie, służy pomocą wszystkim przedstawicielom gmin i powiatów, którzy już utworzyli ( np. Gminna Rada BRD w Gdowie)  lub chcą utworzyć takie rady.

Sekretarz MWRBRD K. Dobrzańska-Junco